اعضای شرکت با مسئولیت محدود
پیشینه تعریف شرکت با مسئولیت محدود
پیشینه شرکت با مسئولیت محدود در ایران برای نخستین بار به قانون تجارت ۱۳۱۱ باز می گردد. شناسایی نشدن این شرکت در قانون تجارت ۱۳۰۳_۱۳۰۴ ناشی از شناسایی نشدن این شرکت در قانون تجارت آن زمان فرانسه دانسته شده است.
چرا شرکت با مسئولیت محدود را از شرکت های سرمایه می دانند؟
با توضیحاتی که پیشتر ،آمد شرکت با مسئولیت محدود را باید در شمار شرکتهای سرمایه محسوب داشت. چرا که ویژگی های اصلی این شرکت یعنی مسئولیت محدود شرکاء و اهمیت سرمایه همان خصوصیات بنیادین شرکت سرمایه میباشد.
برخی شباهت ها میان شرکت مزبور با شرکتهای اشخاص سبب شده تا بسیاری از حقوقدانان با مردد خواندن قانون گذار در جایابی این نوع شرکت در یکی از دسته بندی های شرکتهای سرمایه یا اشخاص بر این باور باشند که شرکت با مسئولیت محدود دارای ماهیت و ساختار مخصوص به خود می باشد.
شرکاء و اعضای هیات مدیره شرکت با مسئولیت محدود
شرکت با مسئولیت محدود (LLC)، یکی از محبوبترین قالبهای ثبتی برای کسبوکارهای تجاری در ایران است. ساختار این نوع شرکت بر پایه دو رکن اصلی استوار است: شرکا و هیئت مدیره. درک تفاوتها، وظایف و شرایط هر یک از این اعضا، برای ثبت صحیح شرکت و موفقیت بلندمدت آن ضروری است.
این مقاله به صورت جامع و کاربرپسند، تمام آنچه را که باید درباره اعضای شرکت با مسئولیت محدود بدانید، از تعداد نفرات گرفته تا شرایط و مسئولیتها، تشریح میکند.
بخش اول: شرکا (صاحبان سرمایه)
شرکا، مالکان اصلی شرکت هستند که با آوردن سرمایه (نقدی یا غیرنقدی)، سنگ بنای آن را میگذارند. مسئولیت هر شریک در قبال بدهیها و تعهدات شرکت، تنها به میزان سرمایهای است که وارد شرکت کرده است (سهمالشرکه).
شرایط کلیدی مربوط به شرکا:
- حداقل تعداد شریک: برای تشکیل و ثبت یک شرکت با مسئولیت محدود، وجود حداقل دو شریک الزامی است. این شرکت نمیتواند به صورت تکنفره تأسیس شود.
- حداکثر تعداد شرکا: برخلاف برخی دیگر از شرکتها، قانون تجارت ایران هیچ سقفی برای حداکثر تعداد شرکا در شرکت با مسئولیت محدود تعیین نکرده است. این ویژگی، امکان جذب سرمایهگذاران متعدد را فراهم میکند.
- ماهیت مشارکت: سرمایه شرکا به صورت “سهمالشرکه” در شرکت ثبت میشود و برخلاف شرکتهای سهامی، به قطعات سهام تقسیم نمیشود. هرگونه انتقال سهمالشرکه تابع تشریفات قانونی خاصی است که در اساسنامه شرکت ذکر میشود.
بخش دوم: هیئت مدیره (مدیران و راهبران شرکت)
هیئت مدیره، بازوی اجرایی و مغز متفکر شرکت است. اعضای این هیئت وظیفه مدیریت امور جاری، راهبری شرکت به سوی اهداف تعیینشده و حفظ منافع شرکا را بر عهده دارند.
نکات کلیدی در مورد هیئت مدیره:
- الزام به انتخاب مدیر: هر شرکت با مسئولیت محدود ملزم به انتخاب حداقل یک مدیر است که میتواند به عنوان “مدیرعامل” فعالیت کند. اگر تعداد مدیران بیش از یک نفر باشد، باید یک نفر به عنوان “رئیس هیئت مدیره” نیز انتخاب شود.
- یک شخص، دو سمت: یک فرد میتواند به طور همزمان هر دو سمت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره را بر عهده داشته باشد. این امر در شرکتهای کوچکتر بسیار رایج است.
- منبع انتخاب مدیران: اعضای هیئت مدیره میتوانند از میان خودِ شرکا یا از افراد متخصص و شایسته خارج از مجموعه شرکا انتخاب شوند. این انعطاف به شرکت اجازه میدهد تا از تخصص افراد حرفهای بهرهمند شود.
شرایط ممنوعیت برای عضویت در هیئت مدیره:
قانون برای حفظ سلامت فضای کسبوکار، شرایطی را برای مدیران در نظر گرفته است. افراد زیر نمیتوانند به عنوان عضو هیئت مدیره انتخاب شوند:
- افراد زیر سن قانونی (۱۸ سال)
- ورشکستگان به تقصیر یا تقلب که حکم ورشکستگی آنها صادر شده است.
- افراد دارای سوءپیشینه کیفری مؤثر که آنها را از حقوق اجتماعی محروم کرده باشد.
مسئولیتها و وظایف اصلی هیئت مدیره:
اعضای هیئت مدیره در قبال هرگونه قصور یا غفلتی که منجر به ضرر و زیان مالی یا معنوی برای شرکت شود، مسئول هستند. مهمترین وظایف آنها عبارت است از:
- نمایندگی شرکت: مدیران، نماینده قانونی شرکت در برابر کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی هستند.
- مدیریت امور جاری: اداره کلیه فعالیتهای روزمره شرکت.
- برگزاری مجامع عمومی: دعوت از شرکا برای تشکیل مجامع عادی و فوقالعاده.
- نظارت بر عملکرد مدیرعامل: ارزیابی و کنترل فعالیتهای مدیرعامل.
- تهیه و تأیید گزارشهای مالی: آمادهسازی و ارائه صورتهای مالی سالانه به شرکا.
سوالات متداول
۱. آیا مدیرعامل حتماً باید از شرکای شرکت باشد؟
خیر، مدیرعامل و سایر اعضای هیئت مدیره میتوانند از میان شرکا یا از خارج از شرکت انتخاب شوند.
۲. مسئولیت شرکا در برابر بدهیهای شرکت چقدر است؟
مسئولیت هر شریک فقط به اندازه سهمالشرکهای است که در شرکت دارد و طلبکاران نمیتوانند برای بدهیهای شرکت به اموال شخصی شرکا مراجعه کنند.
۳. آیا میتوان یک شرکت با مسئولیت محدود با یک نفر تأسیس کرد؟
خیر، حداقل تعداد شرکا برای تأسیس این نوع شرکت دو نفر است.
۴. تفاوت اصلی بین شریک و عضو هیئت مدیره چیست؟
شریک، مالک بخشی از سرمایه شرکت است، اما لزوماً در مدیریت آن نقشی ندارد. عضو هیئت مدیره، مسئولیت اداره و راهبری شرکت را بر عهده دارد و ممکن است مالک هیچ سهمالشرکهای نباشد.
داشتن دست کم دو شریک در ثبت شرکت با مسئولیت محدود
در حقوق تجارت ایران در راستای برداشت عرفی و تاریخی از معنای شرکت و مشارکت تأسیس و دوام شرکت با حضور دست کم دو شخص به عنوان عضو یا شریک متصور است.
به همین دلیل در تعریف شرکت با مسئولیت محدود قانون گذار دو شریک را عنصر ضروری به نحو منعکس در ماده ۹۴ قانون تجارت بر شمرده است.
این اهمیت را از نخستین وصف شرکت یاد شده در مشارکت دو یا چند نفر در تعریف ارائه شده می توان دریافت در پاسخ به این پرسش که آیا این وصف در زمره شرایط ماهوی یا شکلی به شمار می آید.
باید یادآور شد که اگر وجود حداقل تعداد معینی شریک برای برپایی و ادامه حیات این شرکت را شرط لازم بدانیم، چنین شرطی را باید از شرایط ماهوی به شمار آورد.
همان گونه که گفته شد در نظام حقوقی کنونی وجود شرکت تجاری با یک عضو و کمتر از دو شریک متصور نیست. بنابراین دو شریک برای تحقق مفهوم هر شرکت تجاری از جمله عناصر ذاتی به شمار می رود. این در حالی است که در کشورهای عضو اتحادیه اروپا، شرکت یک عضوی پذیرفته شده است.
با این توضیح که پذیرش وجب دستورالعمل سال ۱۹۸۹ جامعه اروپایی به کشورهای شرکت های یک نفره عضو تكليف گردید. انگلستان در سال ۱۹۹۲ با اصلاح برخی مقررات قانون شرکتهای ۱۹۸۵ این نهاد جدید را وارد نظام حقوق شرکتهای خود ساخت هم چنین در فرانسه که از سال ۱۹۸۵ و به طور ناقص این نهاد را پذیرفته بود، در راستای دستورالعمل جامعه اروپایی نهاد شرکت یک نفره را در اصلاحات سال ۱۹۹۹ قانون تجارت خود به طور کامل پذیرفت.
مسئولیت شرکاء در شرکت مسئولیت محدود
مسئولیت شرکای شرکت بامسئولیت محدود، فقط تا میزان نه نسبت سرمایه خود در برابر قروض و تعهدات شرکت است، زیرا شرکت بامسئوليت محدود از شرکت هاي سرمايه اي مي باشد. مسئوليت شركا فقط تا ميزاني است كه در شركت وارد كرده اند. نسبت به مازاد آن مسئوليتي ندارند. امكان مراجعه طلبكاران به شركا وجود ندارد.
تعداد اعضای هیئت مدیره شرکت مسئولیت محدود
حداقل تعداد اعضای هیئت مدیره شرکت مسئولیت محدود حداقل باید دو نفر باشد. حداکثر هم ندارد. میتواند تعداد زیادی عضو داشته باشد.
مدت تصدی مدیران ممکن است محدود یا نامحدود باشد. برخلاف شرکت سهامی که مدت خدمت مدیران بیش از دو سال نيست.
اعضای شرکت با مسئولیت محدود
تعیین اعضای هیات مدیره شرکت
اعضای هیات مدیره هر یک نماینده شرکت هستند. یعنی از طرف شرکت نمایندگی دارند. که در امور جاری شرکت اقدام کنند.
هیات مدیره که عالیترین رکن اجرایی شرکت است. اتخاذ تصمیم در خصوص مسایل جاری و نمایندگی رسمی و قانونی شرکت در چارچوب اختیارات اساسنامه و قوانین موضوعه را برعهده دارد.
یکی از وظایف اصلی هیئت مدیره انتخاب مدیر عامل و نظارت بر عملکرد وی است.
هیات مدیره باید اقلا یک نفر شخص حقیقی را به مدیریت عامل شرکت برگزیند. حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه او را تعیین کند.
انتخاب اعضا هیئت مدیره یکی از ارکان اصلی شرکتهای تجاری هستند. که کلیه مسئولیت های قانونی شرکت بر عهده آنها می باشد.
لذا میبایست در شرکتها اعضا هیئت مدیره انتخاب و سمتهای آنها مشخص شود و پس از آن مشخص شود. که حق امضا در شرکت بر عهده چه کسی یا کسانی می باشد.
اعضای شرکت با مسئولیت محدود






