افزایش سرمایه شرکت چیست؟

افزایش سرمایه شرکت فرایندی است که ممکن است به دلایل مختلف از جمله توسعهٔ کسب و کار، به‌روزرسانی فناوری یا کاهش بدهی‌ها انجام ‌شود. روش‌های متنوعی مانند صدور سهام جدید، افزایش سرمایه از طریق سود انباشته یا استفاده از آورده نقدی در دسترس شرکت‌ها است. در این بین، انتخاب روش مناسب بر اساس اهداف و وضعیت مالی شرکت می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر موفقیت آن بگذارد. همچنین، تعامل مثبت با سهامداران و جذب سرمایه‌گذاران جدید می‌تواند وضعیت مالی شرکت را بهبود بخشد.

افزایش سرمایه شرکت، فرآیند، دلایل و روش‌ها

افزایش سرمایه شرکت به معنای افزایش سرمایه ثبت‌شده از طریق انتشار سهام جدید یا استفاده از منابع داخلی مانند سود انباشته است. این فرآیند به شرکت کمک می‌کند تا منابع مالی لازم برای توسعه فعالیت‌ها، اجرای پروژه‌های جدید، نوسازی تجهیزات و اصلاح ساختار مالی خود را تأمین کند. با این کار، تعداد سهام شرکت افزایش یافته و سهامداران می‌توانند از رشد شرکت بهره‌مند شوند؛ همچنین توان رقابتی و ظرفیت تولید شرکت نیز بالا می‌رود.

دلایل اصلی افزایش سرمایه:

1. توسعه و رشد: تأمین مالی برای راه‌اندازی طرح‌های توسعه، خرید ماشین‌آلات جدید و گسترش ظرفیت تولید.
2. اصلاح ساختار مالی: بهبود نسبت‌های مالی شرکت و تقویت توانایی برای اخذ وام یا شرکت در مناقصه‌ها.

3. جذب سرمایه: تأمین نقدینگی برای پروژه‌های بزرگ یا جبران کمبود سرمایه اولیه.

روش‌های اصلی افزایش سرمایه

1. از محل سود انباشته و اندوخته‌ها (سهام جایزه): استفاده از سودهای تقسیم‌نشده شرکت برای صدور سهام جدید که به صورت رایگان به سهامداران داده می‌شود.

2. از محل آورده نقدی سهامداران (حق تقدم): سهامداران فعلی با پرداخت مبلغ اسمی سهام جدید (معمولاً ۱۰۰۰ ریال) حق تقدم خود را به سهام عادی تبدیل می‌کنند.

3. از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها: افزایش سرمایه بر اساس ارزش روز دارایی‌های شرکت، ناشی از تورم یا بهبود اقتصادی.

4. از محل صرف سهام: فروش سهام جدید به قیمتی بالاتر از ارزش اسمی، که مابه‌التفاوت به عنوان اندوخته یا سهام جایزه استفاده می‌شود (در ایران بیشتر به صورت سهام جایزه).

تأثیر بر سهامداران:

در روش‌هایی مانند سود انباشته یا حق تقدم، تعداد سهام سهامداران افزایش می‌یابد، اما قیمت هر سهم به نسبت کاهش می‌یابد. بنابراین، ارزش کلی دارایی سهامدار در ابتدا تغییر چندانی نمی‌کند.

هدف اصلی افزایش سرمایه، افزایش توان عملیاتی شرکت است که در بلندمدت به نفع سهامداران خواهد بود. با توجه به اهمیت این فرآیند، شرکت‌ها باید با دقت و برنامه‌ریزی مناسب اقدام به افزایش سرمایه کنند تا بتوانند به اهداف مالی و توسعه‌ای خود دست یابند.

مزایای افزایش سرمایه

یکی از مزایای افزایش سرمایه این است که باعث تقویت توان مالی شرکت برای انجام پروژه‌های جدید یا گسترش فعالیت‌های موجود می‌شود. این فرایند می‌تواند به شرکت کمک کند تا در بازار رقابتی جایگاه بهتری پیدا کند. به طور مثال، افزایش سرمایه با استفاده از سود انباشته به شرکت اجازه می‌دهد بدون فشار اضافی بر نقدینگی به توسعه بپردازد. این روش به ویژه برای شرکت‌های در حال رشد و نوپا مناسب است که به پشتیبانی مالی بیشتری نیاز دارند.

نکات افزایش سرمایه و ارتباط مالیات آن

افزایش سرمایه به دلیل الزامات قانونی و مالیاتی نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی با مراجع ذی‌صلاح دارد. عدم توجه به این موارد ممکن است منجر به افزایش هزینه‌ها یا مشکلات قانونی شود. بنابراین، مشاوره با متخصصان مالی و حقوقی می‌تواند به تسهیل روند افزایش سرمایه کمک کند. از سوی دیگر، شفافیت و اطلاع‌رسانی جامع به سهامداران در مورد اهداف و تاثیرات افزایش سرمایه می‌تواند به جلب حمایت آنان منجر شود و اعتماد جامعه سرمایه‌گذاری به شرکت را بعنوان یک دارایی بلندمدت تقویت نماید.

افزایش سرمایه شرکت چگونه است؟

افزایش سرمایه شرکت فرآیندی است که شرکتها منابع مالی جدید را از طریق انتشار و فروش سهام جدید تامین می نمایند. این منابع مالی جدید، در مسیر اصلاح ساختار سرمایه یا گسترش فعالیت‌های شرکت از جمله افزایش ظرفیت تولید، راه‌اندازی طرح‌های توسعه و پروژه‌های شرکت، نوسازی ماشین آلات و تجهیزات به کار گرفته می‌شود.

تغییرات سرمایه شرکت:

طبق ماده ۱۵۷ قانون تجارت، سرمایه شرکت سهامی را می‌توان از طریق صدور سهام جدید و یا از طریق بالا بردن مبلغ اسمی سهام موجود افزایش داد. و طبق ماده ۱۵۸ پرداخت مبلغ اسمی سهام جدید به یکی از طرق زیر امکان پذیر است:

۱-  پرداخت مبلغ اسمی سهم به نقد.

۲- تبدیل مطالبات نقدی حال شده اشخاص از شرکت به سهام جدید.

۳- انتقال سود تقسیم نشده یا اندوخته یا عواید حاصله از اضافه ارزش سهام جدید به سرمایه شرکت.

۴- تبدیل اوراق قرضه به سهام.

تبصره ۱- فقط در شرکت سهامی خاص تادیه مبلغ اسمی سهام جدید به غیر نقد نیز مجاز است

تبصره ۲- انتقال اندوخته قانونی به سرمایه ممنوع است.

اجبار موافقت کلیه صاحبان سهام در بالا بردن ارزش اسمی سهام

تذکر:  طبق ماده ۱۵۹ افزایش سرمایه از طریق بالا بردن مبلغ اسمی سهام موجود در صورتی که برای صاحبان سهام ایجاد تعهد کند ممکن نخواهد بود. مگر آنکه کلیه صاحبان سهام با آن موافق باشند.

شرایط اضافه ارزش سهم در شرکت

طبق ماده ۱۶۰ شرکت می تواند سهام جدید را برابر مبلغ اسمی بفروشند. یا اینکه مبلغی علاوه بر مبلغ اسمی سهام به عنوان اضافه ارزش سهم از خریداران دریافت کند. شرکت می‌تواند عواید حاصله از اضافه ارزش سهام فروخته شده را به اندوخته منتقل سازد. یا نقداً بین صاحبان سهام سابق تقسیم کند. یا در ازای آن سهام جدید به صاحبان سهام سابق بدهد.

 موارد افزایش سرمایه

طبق ماده ۱۶۱ قانون تجارت، مجمع عمومی فوق العاده به پیشنهاد هیئت مدیره پس از قرائت گزارش بازرس یا بازرسان شرکت در مورد افزایش سرمایه شرکت اتخاذ تصمیم می کند.

تبصره ۱- مجمع عمومی فوق العاده که در مورد افزایش سرمایه اتخاد تصمیم می‌کند.  شرایط مربوط به فروش سهام جدید و پرداخت قیمت آن را تعیین یا اختیار تعیین آن را به هیئت مدیره واگذار خواهد کرد.

تبصره ۲-  پیشنهاد هیئت مدیره راجع به افزایش سرمایه باید متضمن توجیه لزوم افزایش سرمایه و نیز شامل گزارشی درباره امور شرکت از بدو سال مالی در جریان و اگر تا آن موقع مجمع عمومی نسبت به حسابهای سال مالی قبل تصمیم نگرفته باشد.  حاکی از وضعیت شرکت از ابتدای سال مالی قبل باشد.  گزارش بازرس یا بازرسان باید شامل اظهار نظر درباره پیشنهاد هیئت مدیره باشد.

تذکر: طبق ماده ۱۶۵ مادام که سرمایه قبلی شرکت تماماً تادیه نشده است افزایش سرمایه شرکت تحت هیچ عنوانی مجاز نخواهد بود.

مدت زمان افزایش سرمایه:

طبق ماده ۱۶۲ قانون تجارت، مجمع عمومی فوق‌العاده می‌تواند به هیئت مدیره اجازه دهد که ظرف مدت معینی که نباید از ۵ سال تجاوز کند. سرمایه شرکت را تا میزان مبلغ معینی به یکی از اوراق مذکور در این قانون افزایش دهد.

طبق ماده ۱۶۳ هیئت مدیره در هر حال مکلف است در هر نوبت پس از عملی ساختن افزایش سرمایه حداکثر ظرف یک ماه به مراتب را ضمن اصلاح اساسنامه در قسمت مربوط به مقدار سرمایه ثبت شده شرکت به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام کند. تا پس از ثبت جهت اطلاع عموم اگهی شود.

تذکر: طبق ماده ۱۶۴ اساسنامه شرکت نمی تواند متضمن اختیار افزایش سرمایه برای هیئت مدیره باشد.